Phản ứng trước dự định của Hà Nội về việc chỉ cho phép hãng taxi có trên 100 xe mới được hoạt động, Trưởng ban Kinh tế vĩ mô, thuộc Viện Quản lý kinh tế Trung ương, ông Nguyễn Đình Cung cho rằng đây là những đề xuất vừa sai luật, vừa không khả thi, và còn làm khó cho doanh nghiệp và người dân.
 
Một quy định "đá" hai luật
 
- Thưa ông, Hà Nội vừa đề ra 11 giải pháp đồng bộ nhằm giảm thiểu ùn tắc, tại nạn giao thông trên địa bàn. Trong đó quy định các hãng taxi phải có trên 100 xe mới được cấp phép hoạt động. Ông đánh giá thế nào về đề xuất "mới" gây bức xúc dư luận này?

Việc một UBND bất kỳ, đặt  ra quy định các hãng taxi phải có trên 100 xe mới được cấp phép hoạt động kinh doanh, tức là đã đặt ra một điều kiện kinh doanh đối với việc cung ứng dịch vụ.

Khoản 2 và 5 thuộc điều 7 của Luật Doanh nghiệp quy định rõ, UBND các địa phương không được ban hành các quy định về ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cũng như điều kiện kinh doanh của ngành nghề đó.

Như vậy, trong trường hợp này UBND TP.Hà Nội dự thảo quy định như vậy là trái với Luật Doanh nghiệp.

Nhu cầu đi lại bằng taxi đang gia tăng.

- Nếu Hà Nội lập luận rằng cần một cơ chế đặc thù cho địa phương, thưa ông?

- Không thể được, ai dám cho? Muốn xin cơ chế riêng, đặc thù thì phải xin Quốc hội để ra một nghị quyết riêng cho Hà Nội. Nhưng Luật Đầu tư, Luật Kinh doanh đều quy định rất rõ, các bộ và UBND các cấp không được ban hành các quy định về ngành nghề kinh doanh có điều kiện và điều kiện kinh doanh các ngành nghề đó. Nếu quy định thành một nghị quyết đặc thù "đá" với 2 luật như vậy thì có "dám" không?

Còn thực tế nếu UBND Hà Nội quy định như vậy là không đúng thẩm quyền, và hoàn toàn không khả thi.

Cả doanh nghiệp và người dân đều thiệt

- Thống kê của Hiệp hội taxi Hà Nội cho thấy,  hơn 2/3 các hãng  thuộc hiệp hội có dưới 100 xe taxi, trong khi nhu cầu đi lại bằng phương tiện này đang có xu hướng gia tăng với hơn 30 triệu lượt hành khách/năm. Với quy định này, liệu có tác động như sự "bảo hộ" cho các doanh nghiệp lớn, thưa ông?

- Một quy định đưa ra bao giờ cũng có 2 mặt, lợi cho ngành này nhưng hại cho ngành khác, cũng như lợi cho người này và hại người khác. Nhưng quan trọng là phải xét trên lợi ích tổng thể mà quy định đó bảo vệ lợi ích cho ai? Chỉ khi đặt ra điều kiện kinh doanh hoặc giấy phép kinh doanh mà điều đó bảo vệc lợi ích chung của xã hội thì mới nên làm. Lúc đó bài toán kinh tế mới hợp lý khả thi.

Không nên đặt ra quy định chỉ để bảo vệ cho một ngành, nhóm người và làm hại một nhóm người khác. Thậm chí, họ lại là nhóm nhỏ nhưng chiếm số đông.

- Nếu quy định này có hiệu lực thì hậu quả ra sao, và các doanh nghiệp sẽ đối phó thế nào, thưa ông?

- Tóm lại nó không có tác dụng khả thi, mà chỉ tăng thêm chi phí kinh doanh cho doanh nghiệp, rồi người dân cũng phải bỏ thêm tiền.

Với một thị trường mà nhu cầu đi lại bằng taxi nhiều, và có xu hướng gia tăng thì các doanh nghiệp vẫn có thể lách luật dễ dàng, bằng cách hợp nhau cổ phần lại.

Những thứ đó từ trước đến nay đã quá dễ dàng rồi. Nhưng cái đáng lo là nó sẽ gây ra khó khăn, phiền hà và tốn kém, còn hiệu lực thì chắc chắn không đạt được.

Ông Nguyễn Đình Cung: Hà Nội nên làm tốt các quy định đã có...

- Vậy người tiêu dùng sẽ chịu thiệt thòi thế nào, thưa ông?

- Trước sau gì tôi cũng không tin là quy định này có hiệu lực và được ban hành. Không nên bình luận việc đó, chẳng lẽ  tất cả thông tin về sự không tích cực lại dẫn đến một một hệ quả tích cực hay sao? Đã không khả thi thì đừng làm người dân lo lắng. 

Hãy làm tốt những quy định đã có

- Ông đã nói nhiều tới tính "không khả thi" của quy định này, nhưng Hà Nội lại coi đó là giải pháp quan trong nhằm tai nạn, ùn tắc giao thông?

- Ai cũng ủng hộ việc giảm ùn tắc, tai nạn giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhưng một giải pháp tổng thể phải có căn cứ khoa học và thực tiễn, quan trọng hơn nữa là phải được đưa ra thảo luận thật sâu sắc, toàn diện. Tôi tin rằng một biện pháp đơn giản, sơ sài như vậy sẽ không khả thi và không bao giờ giải quyết được tai nạn  và ùn tắc giao thông.

- Các cơ quan chức năng thì cho rằng chưa có một văn bản chính thức quy định hoạt động của loại hình vận tải taxi. Theo ông, nên giải quyết bài toán kinh doanh này bằng một quy định như thế nào?

Có nhất thiết bất cứ loại hình nào kinh doanh nào cũng cần có một luật và quy định riêng không? Tại sao chúng ta cứ muốn tất cả mọi thứ đều có một luật là thế nào?
Đã có rất nhiều, rất nhiều quy định rồi nhưng chúng ta chưa áp dụng đúng. Chỉ cần chúng ta áp dụng đúng mọi quy định đã có là tốt lắm rồi...

Duy Tuấn