"Cứ thấy doanh nghiệp xăng dầu kêu lỗ là cho tăng giá"

(VTC News) - "Các DN kinh doanh xăng dầu lúc nào cũng kêu lỗ và liên tục gây áp lực tăng giá xăng trong khi cơ quan nhà nước lại chỉ căn cứ trên báo cáo đó để quyết định cho tăng giá xăng mà không có sự kiểm tra cụ thể".

Nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu khoa học thị trường giá cả (Bộ Tài chính) Ngô Trí Long nhận xét sau quyết định tăng giá xăng dầu mới nhất của Bộ Tài chính từ 1/7/2009.

> Người tiêu dùng "thắt lòng" trước giá xăng mới
> Cước vận tải hành khách cố định sắp tăng ít nhất 7 - 10%
> Sáng nay, xăng tăng giá 700 đồng/lít

TS Lê Đăng Doanh, Chuyên gia kinh tế cao cấp cho rằng: Hiện nay đang tồn tại một nghịch lý trong điều hành của Chính phủ đó là: Trong lúc chúng ta đang nỗ lực kích cầu và khoan sức dân bằng các biện pháp khuyến khích sản xuất, cung cấp tín dụng... thì lại đồng thời tăng giá liên tiếp nhiều mặt hàng, như vậy thì có thể khẳng định là hai biện pháp không cùng chiều với nhau, điều này sẽ dẫn tới việc gói kích cầu không đạt hiệu quả như mong muốn.

Việc tăng giá xăng, theo ông Doanh là điều không thể đừng vì đã vận hành theo cơ chế thị trường thì phải chấp nhận khi giá thị trường thế giới dao động.

Tăng giá các mặt hàng sẽ khiến cho đời sống người dân gặp nhiều khó khăn. (Ảnh TTXVN)

"Nhưng tôi lưu ý một điều khi giá xăng thế giới ở 147 USD/thùng thì giá xăng ở Việt Nam cũng mới 14.500 đồng/ lít. Hiện giờ giá thế giới mới lên hơn 70 USD/thùng mà giá xăng trong nước đã lên tới 14.200 đồng/lít, nếu giá thế giới tiếp tục lên thì giá xăng Việt Nam đội trần à? Lúc đó thì Chính phủ ứng xử với trường hợp này như thế nào?", ông Doanh đặt vấn đề.

Cũng theo TS. Doanh, giá xăng ở Việt Nam hiện nay còn cao hơn nhiều so với giá xăng ở Singapore và Trung Quốc, mặc dù trong đó những nước khác cũng phải nhập khẩu xăng dầu nhưng họ lại rất thận trọng khi công bố giá mới.

Ở khía cạnh khác, TS Ngô Trí Long, Nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu khoa học thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng: Việc tăng giá xăng hiện nay chưa được kiểm soát hữu hiệu, nên mỗi khi có quyết định tăng giá khiến cho người dân gặp nhiều bất lợi.

"Các DN kinh doanh xăng dầu lúc nào cũng kêu lỗ và liên tục gây áp lực tăng giá xăng, báo lỗ là vậy nhưng cơ quan nhà nước lại chỉ căn cứ trên báo cáo đó để quyết định cho tăng giá xăng mà không có sự kiểm tra cụ thể tình hình. Trên thực tế, kinh doanh xăng dầu hiện nay là lãi nhất, chỉ người dân là gặp khó khăn sau những quyết định tăng giá này", ông Long phân tích.

Liên quan đến vấn đề này, ông Vũ Đình Ánh, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu khoa học thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cũng cảnh báo: Khi điều chỉnh giá xăng dầu theo giá thị trường thế giới thì chúng ta cần tính toán đến việc giảm những tác động tiêu cực trong việc tăng giá đó.

Việc điều chỉnh giá xăng dầu ở Việt Nam hiện nay có đặc thù là vừa đảm bảo tính bình ổn, đồng thời liên quan đến việc điều hành giá theo thị trường.

"Vì thế, chúng ta chưa thể áp dụng việc thả giá xăng dầu theo thị trường để cho DN tự quyết quá nhiều mà vẫn phải có sự can thiệp của nhà nước để tránh xáo động thị trường và ảnh hưởng đến đời sống đại bộ phận người dân", TS Ngô Trí Long đề xuất.

Sẽ hình thành một mặt bằng giá mới?

Bàn về những tác động tiêu cực từ việc tăng giá xăng và các mặt hàng khác trong thời gian qua, TS Vũ Đình Ánh cho rằng: Trước mắt, ảnh hưởng của việc tăng giá xăng dầu để dẫn đến nguy cơ lạm là không lớn.

Tuy nhiên, TS Lê Đăng Doanh lại dự báo rằng: Giá xăng và giá điện là hai yếu tố đầu vào cơ bản cho sản xuất vậy khi tăng lên, DN sẽ phải tính vào giá thành và điều này sẽ dẫn đến chiến dịch tăng giá mới.

"Ngoài yếu tố xăng tăng nói trên thì thời gian qua cũng đã có nhiều thông tin cho rằng tình hình kinh tế thế giới đã hồi phục, ngay cả việc chưa hồi phục thật mà chỉ mới hồi phục về tâm lý thì cũng đã dẫn đến tăng giá và việc tăng giá đó lại trùng hợp với chính sách tiền tệ nới rộng của Chính phủ, điều đó rất có thể dẫn đến một đợt lạm phát mới", TS Doanh phân tích thêm.

Theo các chuyên gia kinh tế thì thường mỗi khi có một đợt tăng giá thì ngoài việc các DN sản xuất phải tăng chi phí đầu vào sản xuất thì một số mặt hàng "ăn theo" như ăn uống, dịch vụ, lương thực thực phẩm... cũng sẽ "tát nước theo mưa", đua nhau tăng giá.

TS Lê Đăng Doanh nói thêm: Trong khi mục tiêu của Chính phủ là cung cấp tín dụng cho nhân dân để kích thích mua sắm, sức mua tăng trưởng thì mức độ lưu thông được đẩy mạnh, các ngành sản xuất cũng vì thế mà được duy trì, từ đó ta có thể lấy tiền trong lưu thông về.

"Tuy nhiên, lượng tiền này vô tình lại không tính vào chi phí sản xuất, người dân lại phải sử dụng khoản tín dụng đó để đổ vào những ngành "ăn theo" khiến cho lượng tiền đó tiêu không đúng chỗ, nhà nước khó hút tiền lại, đồng thời đời sống người dân gặp khó khăn hơn khi phải chịu một mức giá tiêu dùng cao", ông Doanh nói 

Tuy nhiên TS Vũ Đình Ánh lại tỏ ra lạc quan hơn khi cho rằng: Thời gian qua chúng ta đang nỗ lực để thực hiện gói kích cầu, do đó việc tiêu dùng gia tăng có nghĩa là đạt mục tiêu. Tất nhiên, tăng tiêu dùng sẽ dẫn đến lạm phát, nhưng ở đây là lạm phát do cầu kéo và ở mức rất hợp lý.

“Cũng có thể, thời gian qua nhiều người quan ngại về việc trở lại của lạm phát. Nhưng không vì thế mà chúng ta thực hiện giảm chi tiêu đi. Nếu thế, đâu còn là kích cầu nữa” - TS Ánh bày tỏ quan điểm.

Lê Minh

Bạn có cùng chung nhận định với các chuyên gia kinh tế nói trên hay có ý kiến khác? Hãy gửi phản hồi cho VTC News về thuky.news@vtc.vn, hoặc gõ ý kiến vào ô thảo luận cuối bài viết (vui lòng gõ font tiếng Việt có dấu). Trân trọng cảm ơn!