Quy chế lễ hội lạc hậu: Chỉnh sửa thế nào?

Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện Quy chế tổ chức lễ hội sẽ diễn ra trong hai ngày 25 và 26/10. Một trong những mục tiêu mà Bộ Văn hóa Thông tin đặt ra là tìm cách chấn chỉnh vô số tồn tại của các lễ hội, cũng như sửa đổi những điểm lạc hậu ở quy chế sau một thời gian áp dụng.

Lễ hội đua bò Bảy Núi ở An Giang

Hiện nay nước ta có khoảng 8.000 lễ hội mỗi năm, con số này chưa dừng lại bởi các lễ hội cổ ở nhiều nơi tiếp tục được phục hồi; đồng thời lại nảy sinh các lễ hội và loại hình lễ hội mới.

Là nơi duy trì, phát huy văn hóa Việt Nam, thu hút một lượng khách du lịch lớn cả trong và ngoài nước, nhiều lễ hội được tổ chức rất bài bản và nghiêm túc. Tuy nhiên, có những điểm bất cập đã trở thành bệnh trầm kha của hoạt động này.

Đến hầu hết các lễ hội đều gặp cảnh lên đồng, bói toán, xóc thẻ, hàng quán lấn chiếm cảnh quan di tích, bán hàng rong. Khói vàng mã ngút trời, một số lễ hội dân gian chỉ nghe thấy náo loạn tiếng loa quảng cáo các trò chơi cảm giác mạnh. Những nơi có di tích, đền miếu thì đặt hòm công đức tràn lan, rồi hậu lễ hội là các bê bối liên quan đến việc sử dụng tiền cung tiến... Tranh giành chèo kéo khách là tình trạng hiếm nơi không có, dịch vụ hàng hóa được nâng lên giá "trên trời". Đó là chưa kể đến một vấn đề khác là kịch bản lễ hội thường nặng về tính sân khấu hóa, và lặp lại ở khắp mọi nơi...

Đáng lưu ý, loại hình lễ hội văn hóa du lịch phát sinh và ngày càng phát triển mạnh mẽ song còn nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của Quy chế tổ chức lễ hội (ban hành năm 2001). Không được các hướng dẫn cụ thể về phương thức kết hợp hài hòa giữa văn hóa và du lịch, hai bên thường tự hạn chế lẫn nhau, theo kiểu văn hóa xây, du lịch phá. Hoặc là, các sản phẩm văn hóa phục vụ du lịch hết sức nghèo nàn và thô lậu, khiến lễ hội du lịch chưa đạt hiệu quả về kinh doanh. Đây là một điểm lạc hậu của Quy chế lễ hội mà hy vọng Hội nghị tổng kết lần này sẽ tìm cách chỉnh sửa, bổ sung.

Diễm Huyền