Phát hiện Đàn Xã Tắc từ thời nhà Lý

Đây là phát hiện về khảo cổ học mới nhất có liên quan đến lịch sử văn hoá ngàn năm Thăng Long – Hà Nội; ngay trên tuyến đường đang thi công nối từ nút giao thông Kim Liên đến Ô Chợ Dừa (thuộc quận Đống Đa, Hà Nội).

Theo yêu cầu của Thành phố Hà Nội và Quyết định của Bộ Văn hoá Thông tin (VHTT), việc khai quật thám sát về khảo cổ học ở tuyến đường mới này đã được tiến hành từ ngày 31/10.

Hiện trường khai quật gần nút giao thông Ô Chợ Dừa, Hà Nội.

Tại hiện trường, các chuyên gia khảo cổ của Viện Khảo cổ học (thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam) đã khai quật lớp đất đá đầu tiên ở 3 vị trí khác nhau, trong bán kính rộng chừng hơn 10m với diện tích các hố khai quật khoảng gần 100m2.

Các điểm thám sát này nằm ngay sát với điểm nút giao thông Ô Chợ Dừa (và gần với địa danh Xã Đàn của Quận Đống Đa, Hà Nội).

Nhiều hiện vật bằng gốm sứ đã được tìm thấy ngay ở lớp khai quật đầu tiên này, chủ yếu là các mảnh bằng gốm, sứ, một số hiện vật là vật liệu xây dựng cổ như gạch, ngói...  Đặc biệt, vào hồi 14h chiều 15/11, các chuyên gia khảo cổ đã phát hiện thấy và tién hành khai quật một bộ hài cốt người tại một trong 3 hố khai quật thuộc khu vực nói trên.

Có mặt tại hiện trường, TS khảo cổ học Nguyễn Hồng Kiên, người phụ trách công trường khai quật đã cho phóng viên VTC News biết:

Với những hiện vật cổ mà các nhà khảo cổ học thu được trong những ngày khai quật vừa qua đã đủ cơ sở để khẳng định đây chính là khu vực tồn tại của Đàn Xã Tắc từ xa xưa, một di tích lịch sử văn hoá hiện hữu trong lịch sử và truyền thống văn hoá của Thăng Long – Hà Nội cũng như lịch sử văn hoá đất nước Việt Nam.

Cũng như Đàn Nam Giao ở Huế, Đàn Xã Tắc ở Hà Nội là công trình được xây dựng bởi các triều đại phong kiến. Việc lập đàn nhằm mục đích tổ chức các nghi lễ tế trời, đất, tế cầu các bậc thần linh, cầu xin mùa màng, thiết cầu sự bình an, hạnh phúc cho người dân cũng như sự thanh bình, thịnh trị của đất nước.

Các lễ tế ở Đàn Xã Tắc hay Đàn Nam Giao thường do đích thân các vị Vua tổ chức và đứng ra tế lễ với những nghi thức mang tính quốc lễ.

Theo các nhà khảo cổ học trực tiếp tham gia khai quật di chỉ thì Đàn Xã Tắc của Thăng Long – Hà Nội là một di tích đầy giá trị, nó tồn tại từ thời nhà Lý và gắn với nhiều sự kiện của nhà nước phong kiến dưới các triều đại nhà Trần, nhà Lê. Chính ý nghĩa lịch sử của di sản văn hoá này mà công tác khai quật tại đây đang được tiến hành hết sức khẩn trương và thân trọng.

Tuy nhiên, theo giấy phép khai quật của Bộ VHTT thì chỉ được đào thám sát trong khu vực 100m2, chính vì vậy, trong những ngày tới, Viện Khảo cổ học Việt Nam sẽ báo cáo kết quả bước đầu với Bộ VHTT.

Trên cơ sở đó, Viện Khảo cổ học sẽ đề nghị UBND TP Hà Nội và Bộ VHTT cho phép mở rộng phạm vi khai quật lớn hơn, nhằm thu thập thêm nhiều hơn những hiện vật văn hoá cổ và những thông tin khảo cổ để có đánh giá đầy đủ hơn về di chỉ khảo cổ quan trọng và ý nghĩa này.

Bài và ảnh: Lê Tùng Dương