Chợ gia cầm “xách tay”

Chợ buôn bán gia cầm Hà Vỹ, xã Lê Lợi (Thường Tín, Hà Tây), nơi được coi là trung tâm buôn bán gia cầm lớn nhất miền Bắc, nhiều người dân vẫn vô tư kinh doanh gia cầm “xách tay”, thậm chí trực tiếp giết mổ mà không hề có một công cụ phòng bị.

Sống chung với nguy cơ bùng phát dịch

Từ tờ mờ sáng đến 11h đêm, chợ Hà Vỹ luôn tấp nập cảnh mua bán gia cầm sống. Ngay từ đầu đường dẫn vào chợ, chúng tôi đã cảm nhận được mùi đặc trưng của gia cầm ám cả vào không khí, đặc trưng nhất là mùi lông, phân... gà, vịt.

Vô tư vận chuyển gia cầm sống đi tiêu thụ

Theo Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Chiển, xã Lê Lợi có 1.700 hộ dân thì có tới hơn 1.000 hộ làm nghề kinh doanh, buôn bán, giết mổ gia cầm và đây cũng là nguồn thu nhập chính nâng cao đời sống của họ. 

Quan sát cảnh người dân xã Lê Lợi “sống chung” với môi trường ô nhiễm vì lông, phân, nước rửa thịt... gia cầm, thuỷ cầm thải ra, chảy thẳng vào hệ thống rãnh nước trong xã, mới thấy họ chủ quan, thờ ơ với dịch cúm gia cầm đến mức nào.

Trong 1.000 hộ ở Hà Vỹ làm nghề buôn bán gia cầm, có tới gần 1.000 lò giết mổ quy mô nhỏ và thủ công. Hàng ngày, gia cầm buôn bán ở chợ đều được giết mổ trên địa bàn xã rồi đem vào Hà Nội và các tỉnh lân cận tiêu thụ. 

Thản nhiên ăn uống ngay cạnh chỗ nhốt gia cầm.

Theo ước tính của ông Chiển, mỗi ngày có khoảng gần 20.000 con gia cầm có nguồn gốc từ Bắc Giang, Hà Nam, Thái Bình, Nam Định, Hưng Yên... tiêu thụ tại đây, tương đương khoảng 4 - 5 tấn thịt. 

Ông Chiển còn cho biết thêm, kinh hoàng nhất là năm 2004, ổ dịch cúm gia cầm đã xảy ra tại đây, xã phải tiêu huỷ hơn 16.700 con gia cầm, thuỷ cầm... nhưng rất may dịch bệnh không lây lan sang người. Tuy nhiên, mối tiềm ẩn của virus H5N1 tại xã Lê Lợi đã có và gia cầm từ nhiều nơi vận chuyển về, nguy cơ tái bùng phát ổ dịch rất cao.

Hỏi một số hộ kinh doanh gia cầm tại Hà Vỹ, họ đều hồn nhiên cho rằng, "bao giờ dịch cúm về đây hẵng tính". "Tôi còn ăn cả trứng sống có sao đâu...” - người bán hàng tên Minh thủng thẳng. 

Để minh chứng, anh này thậm chí xông thẳng vào khu chuồng tạm đang nhốt hàng trăm con gà chờ mổ bắt ra... “xách tay” cho chúng tôi, khoe cả dấu kiểm dịch, trong lúc không có một công cụ phòng ngừa trên mình.

“Trung bình một ngày gia đình tôi giết mổ không dưới 300 con chuyển ra Hà Nội. Người già, trẻ em trong nhà thì đun nước, vặt lông... người lớn thì giết mổ, moi lòng... Cả gia đình như một guồng máy hoạt động quanh năm, suốt tháng.” - anh Minh tiết lộ.

Gia cầm chết vẫn có dấu kiểm dịch

Nguồn gia cầm tập trung ở đây lớn như vậy mà ngay đầu chợ, chốt kiểm dịch chỉ có vài ba người túc trực. Đây cũng là điểm duy nhất để kiểm dịch số gia cầm ra vào chợ Hà Vỹ.

Tiếp xúc với gia cầm sống không cần công cụ phòng ngừa

Từ 3h sáng gia cầm, thuỷ cầm từ các lò giết mổ trong xã đã đưa đi Hà Nội để tiêu thụ đều qua trạm kiểm dịch này. Gia cầm, thuỷ cầm chỉ được “kiểm dịch” bằng cách đóng dấu cho qua. Vì vậy, dẫu trên thân gia cầm, thuỷ cầm đã có dấu kiểm dịch thú y cũng chưa chắc đã đủ tiêu chuẩn để chứng nhận sản phẩm đó là an toàn. 

Vì theo quan sát, nhiều gia cầm bị trầy xước hoặc có dấu hiệu bất thường, gia cầm chết không biết do quá trình vận chuyển hay chết từ nơi chuồng trại vẫn có dấu kiểm dịch... 

“Mong muốn của chính quyền và nhân dân xã Lê Lợi là di chuyển khu chợ buôn bán gia cầm ra xa khu dân cư. Xã đã có văn bản và dự án đề nghị huyện Thường Tín cho xây dựng một khu giết mổ tập trung và kinh doanh gia cầm ở vùng cánh đồng cách xa khu dân cư để dễ kiểm soát dịch bệnh, nhưng vẫn phải đợi dài dài...” - Ông Chiển trăn trở.

Trong khi các cấp chính quyền, các ngành chức năng đang tập trung mọi biện pháp để phòng ngừa dịch cúm gia cầm đang có nguy cơ bùng phát và lây lan rộng khắp các địa phương, thì một thực tế đáng buồn là người dân Lê Lợi lại tỏ ra rất chủ quan, coi thường phòng chống dịch cũng như cả tính mạng của mình.

Chính quyền địa phương cần tăng cường biện pháp tuyên truyền để người dân chủ động coi việc phòng chống dịch bệnh gia cầm là khâu trọng tâm, ngăn chặn các ổ dịch mới phát sinh là khâu trọng điểm.

Bài, ảnh: Thu Huệ