Bộ trưởng "đau đầu" với bài toán giảm nghèo

Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Nguyễn Thị Kim Ngân thừa nhận, xóa đói giảm nghèo cho bộ phận nông dân là một "đề tài đau đầu, không thể một sớm, một chiều giải quyết được", và "tôi chưa báo cáo được giải pháp gì mới.”

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân sáng nay, 31/5, đã đăng đàn trả lời chất vấn của ĐBQH với những vấn đề "nóng" về chênh lệch giàu nghèo, cải thiện đời sống, tiền lương và vấn đề đình công.

Không để dân đói

Do tình hình giá cả tăng cao trong thời gian gần đây (năm 2007 chỉ số giá tiêu dùng tăng 12,63% và 5 tháng đầu năm 2008 là 15,96%); cộng với thiên tai bão lụt đối với khu vực miền Trung năm 2007 và rét đậm, rét hại ở miền Bắc, dịch cúm gia cầm, dịch bệnh gia súc ở nhiều tỉnh đầu năm 2008 đã ảnh hưởng đáng kể đến đời sống của người dân, nhất là những người thu nhập thấp.

Liên quan đến vấn đề này, ĐB Nguyễn Đức Hiền đặt một loạt câu hỏi: Qua 1 năm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đã có rất nhiều vấn đề liên quan đến đời sống nhân dân như chênh lệch giàu nghèo, đặc biệt trong bối cạnh lạm phát tăng cao.

Với tư cách là cơ quan thường trực xoá đói giảm nghèo, Bộ trưởng đã đặt vấn đề sâu sắc để có những giải pháp đột phá, hiệu quả hơn chưa? Bộ cũng đã đặt vấn đề giải quyết nghèo đói cho nông dân bị thu hồi đất để phục vụ cho đô thị hoá hay chưa?

Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Nguyễn Thị Kim Ngân trả lời chất vấn trước Quốc hội. Ảnh: TTXVN

Thừa nhận đây là một vấn đề “gai góc” nhất trong quá trình điều hành, Bộ trưởng Ngân cho biết: "Đây là đề tài đau đầu không phải một sớm một chiều có thể đưa ra kết luận mà phải có căn cứ, phân tích, đánh giá có cơ sở khoa học. Trước tình hình chênh lệch giàu, nghèo và lạm phát thì giải pháp trước nhất là thực hiện đúng và đầy đủ tất cả những chương trình giảm nghèo, những chính sách mà Nhà nước đã ban hành.

Sở dĩ tôi nói như thế vì cũng có những chính sách, những chương trình chúng ta triển khai chậm, chưa đủ đối với nhân dân. Trước hết cái gì đã có chính sách, chúng ta cố gắng làm cho tốt, làm đúng mục tiêu, thực hiện đúng kế hoạch chương trình giảm nghèo. Còn tôi chưa báo cáo được giải pháp gì mới.”

"Vậy với tư cách là cơ quan thường trực xoá đói giảm nghèo, Bộ trưởng đặt vấn đề nào là quan trọng để thực hiện việc xoá nghèo hiệu quả hơn chưa?", đại biểu Hiền truy vấn.

Về bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo, Bộ trưởng cho biết tính đến cuối năm 2007, tổng số đối tượng thụ hưởng chính sách tiền lương và chính sách an sinh xã hội khoảng 13 triệu. Tuy nhiên, hiện nay còn có khoảng 13 triệu người nghèo và hàng chục triệu người thuộc diện hộ cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn.

Trước mắt, Chính phủ đã chỉ đạo các địa phương dù trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không để dân đói; trong năm 2007 và 5 tháng đầu năm 2008 Chính phủ đã xuất 84,5 nghìn tấn gạo không thu tiền cấp cho trên 1 triệu lượt người dân ở vùng bị thiệt hại do thiên tai.

Bên cạnh đó, Chính phủ đã chỉ đạo thực hiện một số giải pháp bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững; trên cơ sở đó duy trì nhịp độ tăng trưởng kinh tế hợp lý để bảo đảm mục tiêu giảm nghèo, dạy nghề và giải quyết việc làm mới cho 1,6-1,7 triệu lao động, hạn chế thất nghiệp.

Điều chỉnh lại chuẩn nghèo cho phù hợp với tình hình thực tế theo hướng bù đắp được trượt giá và áp dụng từ năm 2009; nếu các năm tiếp theo chỉ số giá tiêu dùng vượt 10% thì cho phép điều chỉnh chuẩn nghèo cho phù hợp.

Chọn xử điểm một số DN sai phạm để công nhân đình công

ĐB Vinh chất vấn: Tại sao lại có nhiều cuộc đình công bất hợp pháp, có phải công tác quản lý lao động đang bị buông lỏng và chưa có cách giải quyết?

Về vấn đề này, Bộ trưởng Ngân giải thích rằng: Nguyên nhân xảy ra đình công là do chủ sử dụng lao động chưa thực hiện đầy đủ quy định đối với người lao động. Hầu hết các cuộc đình công hiện nay là bất hợp pháp nhưng chưa có một DN nào kiện ra toà vì bản thân DN cũng có sai phạm.

Tuy nhiên, nếu để tình trạng kéo dài thì sẽ buộc chủ DN phải thực hiện đúng quy định pháp luật về lao động, đồng thời đưa ra xử lý một số DN để răn đe. "Không vì sợ mất thu hút đầu tư mà không làm kiên quyết", bà Ngân quả quyết.

Liên quan đến vấn đề này Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) cho rằng: Để xảy ra tình trạng trên là do các biện pháp quản lý chưa nghiêm?

Bộ trưởng Ngân trả lời: Về phía Bộ LĐTB&XH, Tổng liên đoàn Lao động VN đã phối hợp để tìm các giải pháp, tạo cơ chế thương lượng, đàm phán để cho chủ sử dụng lao động thực hiện đúng quy định đã cam kết trong hợp đồng lao động, quy định của pháp luật về lao động.

Hầu hết các cuộc đình công khi kết luận ra thì chủ sử dụng lao động cũng nhận thức ra được những vấn đề sai và người ta có sửa, những nơi nào sửa, thương lượng, hứa với công nhân rồi thì công nhân trở lại làm việc bình thường.

Tuy nhiên cũng có tình trạng cứ thấy đình công là lên lương được 100.000 - 200.000 đồng/tháng thì lập tức những nơi không có vi phạm, người ta cũng đình công thử xem có lên lương hay không, tạo phản ứng dây chuyền trong khu công nghiệp hay một địa phương, như thế cũng không tốt.

Trước tình hình đó, Chính phủ thành lập Ủy ban quốc gia về quan hệ lao động để tham mưu, tư vấn cho Chính phủ trong vấn đề giải quyết đình công.

Còn giải pháp về mặt pháp luật,  thì trước hết phải rà soát lại hệ thống pháp luật, Bộ luật Lao động, có vấn đề gì cần thì phải sửa hoặc hướng dẫn cho đầy đủ.

Đồng thời phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về lao động để kịp thời xử lý những chủ sử dụng lao động vi phạm tới quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Trong thời gian sắp tới, thanh tra ở các Sở phối hợp với các cơ quan liên ngành thanh kiểm tra việc thực hiện pháp luật về lao động ở tất cả các nhà máy, các doanh nghiệp và các chủ sử dụng lao động.

Lê Minh