Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn: "Xử lý trong báo chí cũng như trên sân cỏ"

(VTC News) - "Nguyên tắc xử lý trong quản lý báo chí cũng như trên sân cỏ. Ví dụ như lần đầu tiên thì nhắc nhở, sau đó thẻ vàng, hai thẻ vàng thì thành một thẻ đỏ", Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Đỗ Quý Doãn bộc bạch.

Nhân kỷ niệm 84 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2009), Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn đã có cuộc trò chuyện thân tình và cởi mở với Báo điện tử VTC News và độc giả.

- Thực ra, có lúc vợ tôi "nổi khùng" chưa chắc ai cũng biết.... (cười). Nói cho vui thế thôi chứ khi tôi vào nghiệp này thì trong nhà vợ con đều hiểu cả. Tôi gắn bó với nghề báo rất lâu rồi, từ khi mà chưa lấy vợ. Khi vợ tôi lấy tôi có nghĩa là chấp nhận cái nghề này rồi. Chấp nhận có nghĩa là những khó khăn, thuận lợi, vướng víu về nghề chắc cũng đã biết, cũng đã hiểu. Cho nên tôi nghĩ đó là thuận lợi.

Vợ tôi cũng là giáo viên, sau này khi chuyển công tác ra Hà Nội cũng làm hành chính, trị sự ở cơ quan báo chí nên càng hiểu làm báo là thế nào, cho nên tôi nghĩ đó là thuận lợi rất lớn.

- Có một độc giả hỏi thế này: "Thưa Thứ trưởng qua hàng chục năm tham gia công tác quản lý báo chí và đảm nhiệm cương vị lãnh đạo, khi phải dùng các hình thức xử lý nghiêm khắc với lãnh đạo, phóng viên tờ báo nào đó, mặc dù đó là đúng, thì cảm giác của Thứ trưởng lúc đó ra sao?

- Một điều không phải là tôi mà bất cứ người quản lý nào cũng đều phải hết sức cân nhắc trước khi quyết định kỷ luật một cán bộ báo chí cũng như một tờ báo nào đó, vì mình cũng là con người cả, có lúc đúng, cũng có lúc sai. Và hoàn cảnh của con người này có lúc đối với mình giống nhau cả. Cho nên tôi nghĩ, chắc chắn không một người lãnh đạo hay quản lý nào mong muốn được xử lý kỷ luật nhiều.

Tôi từng nói, chừng nào thanh tra càng thất nghiệp càng tốt. Một là vì báo chí chúng ta phát triển tốt. Hai là lĩnh vực thông tin - truyền thông phát triển tốt. Qua đó cũng thấy mục tiêu của việc xử lý để chấn chỉnh, uốn nắn và rút ra bài học để làm tốt hơn. Nguyên tắc cũng như trên sân cỏ. Ví dụ như lần đầu tiên thì nhắc nhở, sau đó thẻ vàng, hai thẻ vàng thì thành một thẻ đỏ. Như vậy, tất cả những cái đó đã thể hiện sự cân nhắc và yếu tố nhân văn trong xử lý rồi.

- Những điều Thứ trưởng nói là khó khăn trong công tác quản lý báo chí. Có một độc giả hỏi: "Là cơ quan quản lý các đơn vị “lắm lý, nhiều lẽ” nhất là báo chí, điều gì khiến ông cảm thấy khó khăn nhất?"

- Khó khăn trong lĩnh vực này nhiều lắm chứ không phải ít đâu. Bởi vì hoạt động báo chí có những đặc điểm khu biệt với lĩnh vực khác. Trong lĩnh vực khác, việc cân, đong, đo, đếm rất rõ và cụ thể nhưng với báo chí thì việc tiếp cận đến sự thật lại ở nhiều cấp độ khác nhau. Mà không thể đòi hỏi tất cả những nhà báo, tất cả những người hoạt động trong lĩnh vực này đều tiếp cận giống như nhau. Bởi vì nó phụ thuộc vào nhận thức, năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ, vào sự nhạy cảm và bản lĩnh của mỗi người. Cho nên việc cân nhắc, xem xét khi có một vấn đề xảy ra trước khi ra quyết định xử lý là rất khó đối với nhà quản lý.

- Tôi nghĩ, công việc như bây giờ chỗ nào cũng áp lực. Người làm bảo vệ ở cổng cũng áp lực, người phục vụ cũng áp lực. Người quản lý, đặc biệt là quản lý báo chí trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, trong thời đại có lắm sự kiện và nhiều sự kiện đang trong quá trình diễn biến, đang trong quá trình vận động rất mãnh liệt thì việc nắm bắt, xác định nó rất khó.

Cho nên đứng trước quyết định bao giờ mình cũng xem xét, suy nghĩ ở nhiều khía cạnh. Trước hết là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước giao cho mình đứng ở vị trí này cùng với anh em, cùng với báo chí làm tốt chức năng là công cụ tư tưởng, văn hóa, là cơ quan ngôn luận, là diễn đàn của nhân dân. Cái đó là rõ ràng và trách nhiệm rất nặng nề.

Áp lực thực chất là trách nhiệm. Trách nhiệm của anh, anh nhận thức về trách nhiệm và việc anh hoàn thành trách nhiệm như thế nào. Thứ hai, trách nhiệm đối với anh em đồng nghiệp. Bởi vì tôi trưởng thành từ một người làm báo, cũng qua công việc của một anh phóng viên, một anh biên tập viên, một anh Tổng biên tập. Tôi biết quá trình xử lý công việc của một anh Tổng biên tập cũng diễn ra trong một trạng thái tâm lý, tình cảm, trong nhận thức của một con người bình thường.

Cho nên trong một ngày làm việc chẳng hạn, có những lúc mình lệch lạc, sơ suất hoặc ngay trong một giờ làm việc cũng có những phút mình lơ đễnh. Những lúc ấy dễ xảy ra khuyết điểm. Cho nên khi mình xem xét, xử lý giải quyết vụ việc thì cũng phải xem xét trách nhiệm của mình đối với anh em. Không phải mình bao che nhưng quyết định của mình phải tạo điều kiện, phải hỗ trợ cho sự phát triển đó như thế nào, giúp anh em rút ra bài học kinh nghiệm nào không, để từ đó người ta đi lên hoàn thiện và tiếp tục phát triển.

- Xin hỏi thêm Thứ trưởng một câu: Có bao giờ Thứ trưởng xử lý xong một trường hợp sau đó nghĩ lại, thấy hối tiếc,“giá mà mình không xử lý thì tốt hơn”...?

- Người trực tiếp xử lý chắc chắn không phải là mình. Mà cương vị của mình là cơ quan tham mưu. Mà cơ quan tham mưu trên cơ sở trao đổi, xin lại những ý kiến góp ý, chỉ đạo. Thực ra, trong cuộc đời một anh làm quản lý, tôi nghĩ bất cứ việc xử lý nào sau đó mình đều có những suy nghĩ cả.

Điều tôi băn khoăn nhất, giá như trong quá trình làm việc, trong quá trình tác nghiệp của anh em mình có điều kiện trao đổi, có điều kiện tâm sự. Hoặc là trong việc đó anh em chỉ cân nhắc một chút để mình không phải ra những quyết định xử lý đó, chắc tốt hơn nhiều.

- Nếu trong trường hợp xử lý sai, thưa Thứ trưởng?

- Như tôi nói, tôi không phải là người trực tiếp xử lý. Bởi vì có những tham mưu của anh em. Bởi vì trong những lĩnh vực này có những tác động của báo chí đối với xã hội rất lớn, tạo cho người ta bức xúc. Cho nên khi có những bức xúc, bên cạnh việc xem xét bình tĩnh, tỉnh táo, sáng suốt thì đôi khi cũng có những điều do tình cảm của trái tim chi phối, rất kinh khủng...

Thì có thể cơ quan tham mưu cung cấp thông tin không đầy đủ, nói việc xử lý có thể không chính xác thì đúng hơn là sai bởi vì việc xử lý trong báo chí qua nhiều khâu, từng bước một. Có thể độ chính xác hay mức độ hoàn hảo của nó chưa thực sự hoàn hảo. Tôi nghĩ ở khía cạnh như vậy thì đúng hơn.

- Có trường hợp nào cơ quan tham mưu làm chưa tốt và Thứ trưởng phải xử lý lại?

- Trong cuộc đời làm quản lý của tôi, đã có việc tôi phải đứng ra xin lỗi, không phải xin lỗi ở trong nước mà xin lỗi ở nước ngoài. Đó là trường hợp báo chí thông tin sai về cô diễn viên điện ảnh của Hàn Quốc (đóng vai trong phim "Trái tim mùa thu"). Theo báo chí, cô này nghiện ma túy và có tàng trữ chất gây nghiện.

Khi báo chí đưa cái này lên thì phía Hàn Quốc rất phản ứng và người ta đòi khởi kiện tại tòa án. Lúc ấy rõ ràng về phía quản lý mình chưa xử lý nhưng khi nhận được thông tin này, tôi đã giao các cơ quan chức năng gặp ngay các cơ quan báo chí và một cách rất sòng phẳng nhận ngay khuyết điểm. Nhưng phía bạn cũng chưa chịu.

Lúc tôi sang Hàn Quốc làm việc với Bộ Ngoại giao trong chương trình nghị sự không có, nhưng chính họ đưa việc này ra. Và tôi cũng phải nói thẳng: “Trước hết cơ quan báo chí của VN sai và cơ quan quản lý báo chí của VN chưa xử lý trường hợp này. Với trách nhiệm được giao quản lý lĩnh vực này, tôi thành thật xin lỗi các bạn và nhờ các bạn chuyển lời của tôi đến diễn viên điện ảnh đó.

Nhưng tôi cũng xin nói lại, tình cảm của độc giả, của khán giả, công chúng VN đối với diễn viên đó rất nhiều nên những cái tốt, không tốt của diễn viên đó đều tác động đến họ cả. Và khi biết diễn viên đó không sa vào ma túy thì các Tổng biên tập, các nhà báo nói với tôi rằng: “Nói với cô diễn viên ấy và các bạn Hàn Quốc, các Tổng biên tập và các nhà báo VN có thể bị xử lý rất nặng nhưng điều rất may là cô này không dính vào ma túy” thì các bạn biết tình cảm của công chúng VN đối với diễn viên này như thế nào”.

Chính điều đó làm cho đại diện Bộ Ngoại giao Hàn Quốc thở phào và nói: “Chúng tôi cũng không hiểu và cũng không nghĩ là tấm lòng của các bạn VN đối với diễn viên Hàn Quốc lại tốt như vậy!”. Và người ta đã bỏ qua tất cả những khuyết điểm.

Cảm ơn Thứ trưởng rất nhiều!

VTC News
Ảnh: Quang Minh