"Người ta vẫn rỉ tai nhau về những tiêu cực..."

"Người ta vẫn rỉ tai nhau về những tiêu cực tại địa phương, đơn vị này đơn vị khác, song thực tế những vụ việc tham nhũng, tiêu cực được phát hiện còn rất hạn chế...". Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa Lê Văn Cuông phản ánh.

> Chống tham nhũng phải "nói đúng mực, làm kiên quyết"
> Quốc hội yêu cầu công khai bán, nhượng nhà đất công 

Đại biểu Lê Văn Cuông đã dành cho VTC News một cuộc trao đổi thẳng thắn, cởi mở, nói lên tâm tư và nguyện vọng của cử tri trước kỳ họp Quốc hội rất bức xúc trước tình trạng tham nhũng, lãng phí, gửi gắm và đòi hỏi Quốc hội, Chính phủ phải quyết liệt, mạnh tay hơn với quốc nạn này.

Dân mừng vì quyết tâm của Thủ tướng

- Vấn đề nào ông quan tâm nhất tại kỳ họp Quốc hội lần này?

- Tôi quan tâm tới việc triển khai Luật phòng, chống tham nhũng và Luật thực hành tiết kiệm chống lãng phí (có hiệu lực từ 1/6). Đây cũng là vấn đề mà kỳ họp nào cử tri cũng gửi gắm đại biểu Quốc hội. 

Vụ việc tham nhũng, tiêu cực  tại PMU 18 gây bất bình trong dư luận.

Cử tri đang trông chờ Chính phủ làm thế nào đó để 2 Luật này sớm phát huy hiệu quả. Vì thực tế có rất nhiều vấn đề đã được đề cập trong luật nhưng chưa cụ thể nên cử tri nhắn nhủ QH bàn thảo để đưa ra các giải pháp mạnh mẽ, quyết liệt hơn, làm sao để người dân giám sát được.

Qua một số động thái của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong thời gian qua, cử tri bước đầu phấn khởi, tin tưởng vào quyết tâm bài trừ quốc nạn tham nhũng. Mong muốn Chính phủ cần chỉ đạo quyết liệt và thường xuyên hơn nữa để trước hết giải quyết hết được những vụ việc nổi cộm đã được phanh phui trong thời gian qua.

Nhiều vụ việc đã lộ mới báo cáo

- Tuy nhiên một số phương tiện thông tin đại chúng vừa rồi đăng tải báo cáo của Thanh tra Chính phủ cho biết, chỉ có 6 bộ, ngành, 18 địa phương thông báo phát hiện có tham nhũng?

- Đó cũng là vấn đề cử chi đã đặt ra với chúng tôi. Họ hỏi rằng, vậy tại các địa phương, các bộ ngành khác có hay không có tham nhũng?

Nhiều cử tri còn băn khoăn khi cơ chế phát hiện tham nhũng vẫn chưa có kết quả rõ rệt. Người ta vẫn rỉ tai nhau về những tiêu cực tại địa phương, đơn vị này đơn vị khác, song thực tế những vụ việc tham nhũng, tiêu cực được phát hiện còn rất hạn chế. Trong báo cáo của một số cơ quan chức năng lại bỏ sót, chưa đề cập đến.

Đó là một thực tế mà cử tri đã phàn nàn khi tiếp xúc với chúng tôi. Họ cho rằng giữa thực tế và những vụ việc được phát hiện trong các báo cáo vẫn còn một khoảng cách chưa tương xứng. Đây đó vẫn còn hiện tượng bao che, giảm nhẹ sự vụ, thậm chí có đường dây chia sẻ lợi ích từ trên xuống. 

Đại biểu Quốc hội Lê Văn Cuông. Ảnh: Nguyên Vũ.

- Còn quan điểm riêng của ông?

- Chắc là những vụ việc đã lộ thì người ta mới báo cáo, còn những vụ việc hoạt động ngầm chưa bị lộ thì còn rất nhiều.

Hiện nay chúng ta vẫn chưa có bộ máy để phát hiện kịp thời, vẫn còn có tình trạng đã phát hiện được nhưng việc xử lý vẫn là giơ cao, đánh khẽ, xử lý nội bộ chứ cũng chưa đưa ra công luận.

- Nếu sau này, xảy ra tham nhũng tại những đơn vị này thì họ sẽ bị xử lý như thế nào?

- Luật đã quy định rõ lắm rồi, cứ chiểu theo đó mà xử thôi!

- Nhưng Nghị định về xử lý trách nhiệm người đứng đầu có quy định rằng, nếu xảy ra tham nhũng mà họ không thể biết thì loại trừ trách nhiệm, đây có phải là kẽ hở không, thưa ông?

- Cũng không loại trừ có những người biết rõ ràng nhưng vẫn chối là không biết. Cho nên những vụ việc này cần phải được điều tra kỹ càng.

Cũng có trường hợp họ không biết thật, nhưng cũng không loại trừ có trường hợp biết nhưng vẫn chối là không biết. Như dù sao đi nữa thì khi đã được phân công chịu trách nhiệm thì không thể nói là không biết được những chuyện xẩy ra trong đơn vị mình phụ trách. Nếu vậy thì cũng thấy rằng, năng lực, trình độ và trách nhiệm rất yếu kém!

Cho nên tôi nghĩ rằng, để quy được trách nhiệm cá nhân thì khâu phân công nhiệm vụ cũng phải rõ ràng, cụ thể. 

Làm ăn đàng hoàng thì chẳng phải dấu diếm

- Trong khi người dân thì cho rằng tham nhũng có mặt ở mọi nơi, nhưng tại sao không phát hiện được hoặc có phát hiện được nhưng cũng rất ít?

- Nếu đơn vị nào, lĩnh vực nào không thực hiện công khai, minh bạch thì cũng dễ xảy ra tham nhũng, tiêu cực. Do đó, để phòng, chống được với nạn tham nhũng thì trước tiên phải bằng cơ chế công khai minh bạch. 

Bên cạnh đó, mỗi người dân, mỗi cán bộ công nhân viên trong từng cơ quan phải có ý thức trách nhiệm trong đấu tranh phát hiện. Không những gắn được trách nhiệm đối với người đứng đầu đơn vị mà các cơ quan chức năng cũng phải tăng cường thanh tra, kiểm tra.

Tôi cho rằng, để có thể  phòng ngừa được hiện tượng tham nhũng thì phải làm tốt công khai minh bạch và có cơ chế trách nhiệm rõ ràng trong từng đơn vị. 

Nhiều khi có những vấn đề mình quy định rất đúng rồi, nhưng mà khâu tổ chức làm không tốt. Nhiều khi nói mà không làm, hay có làm nhưng không đến nơi đến chốn, việc xử lý không nghiêm cho nên không có kết quả. Vừa rồi, khi Thủ tướng chỉ đạo quyết liệt một số vấn đề nên bước đầu đã có chuyển biến tích cực.

- Công khai minh bạch thực hiện như thế nào, thưa ông?

- Lâu nay người ta vẫn cho rằng, phàm những cá nhân, đơn vị không muốn công khai là vì vẫn còn tồn tại tư tưởng lợi ích cục bộ mưu cầu lợi ích riêng cho cá nhân hay cho bộ phận. Chứ những đơn vị làm ăn đàng hoàng, thì chẳng có gì phải dấu diếm cả! Do đó, công khai minh bạch trước hết phải xuất phát từ cái tâm và trách nhiệm của từng cá nhân.

Theo tôi, Nhà nước đã quy định một số vấn đề cần phải công khai, nhưng thực tế nhiều nơi vẫn chưa thực hiện nghiêm túc. Nếu vẫn còn tình trạng thích thì làm, không làm cũng chẳng sao thì có lẽ quyết tâm chống tham những chỉ là hô hào mà thôi!  Cho nên tôi thấy những nội dung gì cần phải công khai thì phải quy định bắt buộc, và phải quy định rõ phải công khai ở mức độ nào cho phù hợp với từng đối tượng. 

Dùng công quỹ mua quà biếu phải đền bù

- Không chỉ có tham nhũng, mà tình trạng lãng phí cũng vẫn còn rất phổ biến, chẳng hạn như việc 663 đơn vị đã chi hơn 4.000 tỷ đồng công quỹ cho quà cáp, lễ lạt?

- Việc này, kiểm toán đã làm tại các địa phương và bộ, ngành rồi. Bây giờ yêu cầu kiểm toán giải trình cụ thể trước Quốc hội vấn đề đó cụ thể như thế nào, để Quốc hội giao cho Chính phủ tiếp thu, tìm hướng xử lý khắc phục.

- Việc tiêu xài lãng phí tiền ngân sách thì phải khắc phục như thế nào?

- Dứt khoát phải bồi thường, phải đền bù!

- Xin cám ơn ông!

Thu Hà (thực hiện)