Bộ Y tế nói gì về chuyện "thổi phồng dịch cúm" A/H1N1?

(VTC News) - Chúng ta nhận định tình hình diễn biến dịch vào thời điểm đó là hoàn toàn đúng với hiện thực, nhưng việc đánh giá tỉ lệ tử vong thì có khác.

Trao đổi với phóng viên, Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn đã cho biết như vậy.

“Với tổng số hơn 10.000 ca mắc cúm vào viện và trên 50 trường hợp tử vong, Việt Nam đầu tư trên 100 tỷ đồng cho việc phòng chống dịch cúm A/H1N1. Đây không phải là đầu tư quá lớn vì chúng ta chủ yếu trang bị vào việc mua sắm trang thiết bị như máy thở cung cấp cho bệnh viện tuyến tỉnh, huyện (có thể sử dụng cho bệnh nhân cúm A/H1N1 cũng như các bệnh nhân mắc bệnh khác cần đến máy thở); Những vật tư để dập dịch như găng tay, khẩu trang, chloramin B… thì vẫn có thể dùng trong các loại dịch bệnh khác như tả, cúm A/H5N1, tay chân miệng…”

Trước thông tin ông Wolfgang Wodarg, Chủ tịch ủy ban y tế của Hội đồng châu Âu đã cáo buộc các nhà sản xuất thuốc cúm và vắc xin tác động đến Tổ chức Y tế thế giới WHO để tuyên bố đây là đại dịch cúm A/H1N1, gây ra sự lo lắng cho người dân trên toàn thế giới, Bộ Y tế có ý kiến gì về ý kiến này?

Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn

- Nhưng thực tế, tỉ lệ tử vong không cao như lo ngại?

Đúng là tỉ lệ tử vong không cao. Lúc đó chúng tôi cũng đã có so sánh tỉ lệ tử vong này có gần tương đương với tỉ lệ tử vong của cúm mùa hay không và thấy rằng có những nơi tỉ lệ tử vong không cao hơn cúm mùa (cúm B, cúm A/H3N2, cúm A/H1N1 cũ).

Vào thời điểm tháng 10-11/2009, số ca mắc cúm bắt đầu giảm dần nhưng số ca tử vong có vẻ tăng lên và tập trung vào những đối tượng chính như bệnh nhân mãn tính, phụ nữ mang thai và những người mắc cúm A/H1N1 ở lứa tuổi trẻ nhiều hơn (khoảng 60% là ở độ tuổi từ 5-49 tuổi). Điều này ngược lại với cúm mùa (chủ yếu rơi vào người già). Nhưng tổng hợp lại thì tỉ lệ tử vong của cúm A/H1N1 mới so với cúm mùa cũng không cao hơn nhiều.

Nhưng cũng nên thấy rằng các thực hiện của ngành y tế cũng rất tích cực và lúc ấy Chính phủ cũng chỉ đạo huy động cả hệ thống chính trị cùng tham gia hoạt động phòng chống dịch.

Đây là hoạt động tập dượt vì chúng ta đã từng có kinh nghiệm trong công tác phòng chống dịch SARS năm 2003, cúm A/H5N1 từ năm 2005 và các loại dịch xảy ra đồng thời cùng lúc thì chúng ta đã triển khai khá tốt cả về hậu cần, dự phòng và điều trị cũng như các hoạt động khác.

Trong một buổi họp giao ban cũng từng có ý kiến đưa ra là liệu chúng ta có đưa tin quá hay không, tôi nghĩ rằng thông tin chúng ta đưa ra so với tình hình diễn biến dịch vào thời điểm đó là hoàn toàn đúng với hiện thực, nhưng việc đánh giá tỉ lệ tử vong thì khác.

Vậy có nghĩa là nhận định về đại dịch cúm A/H1N1 là “thổi phồng thông tin” là có cơ sở?

Tôi cho rằng quan điểm của các nhà chuyên môn cũng như các cơ quan, người ta có thể nhìn nhận vấn đề khác nhau khi mà dịch giảm dần và đã qua đỉnh. Kể cả khu vực châu Á, Âu, Mỹ thì người ta thấy rằng tỉ lệ mắc và chết không đến mức như cảnh báo rầm rộ làm cho tất cả các quốc gia đồng loạt đưa ra những biện pháp mạnh.

Nhưng các nước giàu thì khác, khi họ thấy nguy cơ cao như vậy thì lập tức họ đưa ra những phương án rất mạnh như mua ngay vắc xin, thuốc dự trữ cho nhân dân, thậm chí có những nước dự kiến mua vắc xin cho 100% số dân như Mỹ, Anh, Pháp… nhưng việc huy động người dân đi tiêm gặp khó khăn. Họ có được vắc xin nhưng rất chật vật trong việc triển khai tiêm chủng và cho đến nay nhiều nước mới tiêm được vài triệu liều (5-7 triệu liều trong số hàng trăm triệu liều mà họ đã mua). Trong khi đó hạn sử dụng của vaccin rất ngắn (1 năm) nên khi dịch giảm thì người dân không muốn tiêm nữa.

Việt Nam và một số nước đang phát triển hay một số nước nghèo thì hoàn toàn dựa vào thực lực của mình. Mặc dù có đề nghị quốc tế tài trợ nhưng chủ yếu chúng ta dùng nguồn nhân lực để tham gia vào công tác phòng chống dịch vì việc phòng chống các bệnh truyền nhiễm ở Việt Nam vẫn luôn cần thiết.

Bộ Y tế vẫn đề nghị WHO cung cấp những thông tin chính thức và tiếp tục giúp đỡ trong các giải pháp phòng chống dịch trong thời gian tới như gửi ngay một lượng vắc xin cúm A/H1N1 mới đủ để Việt Nam triển khai kiểm nghiệm thực địa để đánh giá tính an toàn của vắc xin và khả năng đáp ứng miễn dịch cúm A/H1N1 thế nào đối với người dân Việt Nam.

Và khi tiếp nhận đủ 1,2 triệu liều vắc xin của WHO viện trợ thì ngành y tế cũng chỉ tiêm cho các đối tượng có nguy cơ cao ở một số vùng trọng điểm chứ không phải đại trà. Chúng tôi cũng chưa đặt ra vấn đề có tiếp tục mua vắc xin nữa hay không.

Tôi cũng hy vọng rằng trong thời gian tới, WHO cùng với các tổ chức khác làm rõ việc này để không riêng gì Việt Nam mà các nước khác cũng yên tâm. Đừng để xảy ra việc nếu có đưa ra những thông tin quá gây nên sự hoang mang của nhiều nước, trong đó có Việt Nam, gây ảnh hưởng đến kinh tế, an ninh, xã hội.

Hiền Lê (ghi)